خیمه رسانه

کارکرد گفت‌وگویی رسانه دو وظیفه هم‌زمان دارد؛ حفظ تکثر و اختلاف، و حفظ زمینه مشترکی که اختلاف بر روی آن معنا داشته باشد.

یادداشت مهمان، کورش علیانی، فعال فرهنگی: رسانه در جامعه سالم و مردم‌سالار کارکردی گفت‌وگویی دارد. این کارکرد یعنی فراهم‌کردن فضای مشترکی که در آن صداهای متنوع شنیده شوند، با یکدیگر مخالفت کنند، بر هم اثر بگذارند و در همان حال — چنان‌که در یادداشت «دروازه‌ی رسانه» گفتیم — آن‌قدر از واقعیت مشترک فاصله نگیرند که اختلاف و فاصله، گفت‌وگو را ناممکن کند. پس رسانه در این کارکرد فقط اطلاع‌رسان نیست؛ فضایی است که دیدگاه‌ها، منافع، نگرانی‌ها و ایده‌های گوناگون جامعه به عرصه‌ی عمومی وارد می‌شوند.

شکل‌گیری این نظرها دو چیز لازم دارد: اطلاعات و امکان مبادلۀ دیدگاه‌ها. بنابراین، رسانه هم باید زمینه‌ی اطلاعاتی لازم را فراهم کند و هم امکان برخورد و تبادل دیدگاه‌ها را. این دو کار در عمل به هم وابسته اند؛ اطلاعات بدون امکان بحث، به انباشت خاموش بدل می‌شود و بحث بدون اطلاعات کافی، به تبادل سطحی نظرها تقلیل می‌یابد.

کارکرد گفت‌وگویی بر نگاه کثرت‌گرایانه استوار است. البته که برای کثرت‌گرایی لازم نیست هر رسانه‌ای موظف باشد همۀ دیدگاه‌ها را بازتاب دهد؛ مهم این است که مجموعۀ نظام رسانه‌ای امکان حضور صداهای متنوع را فراهم کند. پس معیار سنجش، خودِ یک رسانۀ منفرد نیست، بلکه کل شبکۀ رسانه‌ای است؛ شبکه‌ای که اگر بخشی از آن صدایی را حمل نکند، رسانه‌های دیگر باید بتوانند آن را در معرض شنیدن قرار دهند. گردش دیدگاه‌ها از جامعه به رسانه و از رسانه به جامعه، تنوع فکری و کیفیت بحث عمومی را افزایش می‌دهد. سیاستمداران نیز از این طریق می‌توانند دیدگاه‌ها و نگرانی‌های شهروندان را بشناسند و در تصمیم‌گیری خود لحاظ کنند. در جریان گفت‌وگو است که اغلب روشن می‌شود چه اطلاعاتی اهمیت دارد. همچنین انتخاب این که کی سخن بگوید و کی نگوید، بر این که چه موضوع‌ها و اطلاعاتی برجسته شوند اثر می‌گذارد.

گفت‌وگو لزوماً آرام و بی‌تنش نیست. اختلاف و تعارض بخشی طبیعی از سیاست است، به شرط آن که طرف مقابل همچنان مشارکت‌کننده باشد، نه جنگ‌جو. حتی طنز، هجو، کنایه، و بیان عاطفی نیز می‌توانند در شکل‌گیری نظر و پیشبرد گفت‌وگو نقش داشته باشند. اما امکان فنیِ صحبت کردن، هرچند مهم است، برای مشارکت واقعی کافی نیست. افراد و گروه‌ها باید امکان ورود به فضای عمومی، دیده‌شدن و شنیده‌شدن داشته باشند. گروه‌های مختلف، مخصوصا اقلیت‌ها، ممکن است به فضاهای ارتباطی ویژه‌ای نیاز داشته باشند تا بتوانند دیدگاه‌های خود را ارائه دهند. در عین حال اکثریت فرودست و خاموش را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. امکان زیادی دارد که صدای بلند اقلیت‌های مسلط و قدرتمند به‌جای صدای اکثریت جا زده شود. همچنین اگر گروه‌های هم‌صدا به جزیره‌های کاملاً جدا از یکدیگر تبدیل شوند، گفت‌وگوی عمومی تضعیف می‌شود.

برای ایجاد امکان اختلاف واقعی، وجود حداقلی مشترک از واقعیت‌های پذیرفته‌شده ضروری است. بدون این زمینۀ مشترک، اختلاف نه به گفت‌وگو، بلکه به انکار یکدیگر و فروپاشی بحث عمومی می‌انجامد. بنابراین کارکرد گفت‌وگویی رسانه دو وظیفۀ هم‌زمان دارد؛ حفظ تکثر و اختلاف، و حفظ زمینۀ مشترکی که اختلاف بر روی آن معنا داشته باشد. اگر رسانه فقط یکی از این دو را برجسته کند — یا فقط کثرت را بدون زمینۀ مشترک، یا فقط وحدت را بدون تکثر — کارکرد گفت‌وگویی رسانه شکل نمی‌گیرد یا آسیب می‌بیند.

کد مطلب 6945360

• چشمان رسانه

• دروازه رسانه

• اندوه رسانه

• امید، رمز زندگی

• یک معدن و دو بهبود

• سیاست بی‌سیاستی

• شوخی با تاریخ قدرت سیاسی در «همینه»

• توجه جالب وزیر خارجه چین به نقشه ایران روی کت عراقچی

• طرح ارتش صهیونیستی برای عملیات گسترده‌ در کرانه باختری

• خیمه رسانه

• لگو انیمیشن جدید از شلیک موشک ضدکشتی ایران به دشمن آمریکایی

• بازدید وزیر بهداشت از بیمارستان بازرگانان و افتتاح کلینیک های تخصصی

• از آماده‌سازی مدارس و معابر تهران برای مهر تا توسعه زیرساخت‌های شهری

• برنامه تک بازی امروز لیگ برتر فوتبال + جدول

• ۲۳۰۰ چاه متروکه برقی در اصفهان شناسایی شد؛ قطع انشعاب در راه است

• نایب‌قهرمانی دختران داژبال خراسان رضوی در مسابقات کشور

• ایمن‌سازی بازار تهران فقط ۲۰ تا ۳۰ درصد پیشرفت داشته است

• برادر معاون استاندار آذربایجان‌ غربی ترور شد

• مرزهای شلمچه و چذابه امشب برای عبور مسافران بازگشایی می‌شود

• نوری: کسی از من باج نخواست؛ با رفتن مشکلی ندارم

• تشرف بیش از ۹۰ زائر اولی مازندرانی به حرم مطهر امام رضا(ع)

• صعود تیم ملی بسکتبال به مرحله یک چهارم نهایی با غلبه بر اردن

• نبرد برای تاج آسیا و بلیت المپیک؛ والیبال ایران به دنبال تاریخ‌سازی

• بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان

• برداشت پسته از باغ‌های قزوین آغاز شد؛ پیش‌بینی تولید بیش از ۶ هزار تن

• الزیدی: اجازه نمی‌دهیم عراق مبدأ حمله به همسایگان باشد

• عراق: از نشست عمان درباره تنگه هرمز حمایت و در آن شرکت می کنیم

• 

  روزنامه‌های ورزشی یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵

• 

  روزنامه‌های اقتصادی یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵

• 

  روزنامه‌های صبح یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵

• 

  روزنامه‌های ورزشی شنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۵

• 

  روزنامه‌های اقتصادی شنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۵

• جراح بینی تهران
• بلکا
• جراح بینی در تهران
• لوازم تحریر
• خرید طلای آب شده
• قیمت موکت
• تور کربلا
• استند تسلیت
• مداحی اربعین
• مرجع پاسخ معتبر پزشکان
• فروش مواد شیمیایی
• قیمت ایمپلنت
• قطعات لباسشویی
• آموزشگاه تیزهوشان
• بلیط هواپیما
• نمایندگی بوش در تهران
• آموزشگاه زبان ملل
• قیمت و خرید سمعک نامرئی
• مهرینو
• تهران تایمز
• روزنامه آگاه