زاینده‌رود از سرچشمه‌های زاگرس تا گاوخونی با کم‌آبی، برداشت‌های گسترده و قطع جریان روبه‌روست. ذخیره سد به ۱۸۹ میلیون مترمکعب رسیده و ۹۸ درصد تالاب گاوخونی همچنان خشک مانده است.
همشهری‌آنلاین – مجیدجباری: زاینده رود از قلب نصف جهان می‌گذرد. رودی که با زندگی مردم اصفهان، خاطره پل های تاریخی و هویت این شهر گره خورده است. اما این رودخانه در مسیر طولانی خود از سرچشمه های زاگرس تا تالاب گاوخونی در شرقی ترین نقطه اصفهان زیر فشار برداشت های گسترده و سوء مدیریت‌ها قرار دارد. جریان آب در این رودخانه حدود ۲۰ سال است که دیگر دائمی نیست. ماهی‌ها در مانداب‌ها تلف می‌شوند و گاوخونی هم چشم‌انتظار آب می‌ماند. اما چه بر سر زاینده رود آمده و آب آن در مسیر رسیدن به تالاب کجا کم می آورد؟
معاون محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست اصفهان در باره مصائب زاینده رود از سرچشمه خود در کوه های زاگرس تا تالاب گاوخونی می‌گوید: بیش از ۹۵ درصد وابستگی آبی گاوخونی به زاینده رود و آب رهاشده از سد و جریان‌های آبی دیگر در مسیر وابسته است. به همین خاطر باید مسیرهای ورود آب به تالاب و وضعیت جریان آن در طول مسیر به دقت بررسی شود.
حسین اکبری در گفت‌وگو با همشهری‌آنلاین تصریح می‌کند: طرح مطالعاتی کریدورهای آبی زاینده رود تا گاوخونی با هدف شناسایی مسیرهای جریان آب، نقاط توقف و بررسی وضعیت آب در طول مسیر دنبال می‌شود تا مشخص شود چه میزان آب در نهایت به تالاب می‌رسد. تالاب گاوخونی در فاصله حدود ۴۰۰ کیلومتری سرشاخه های زاینده رود قرار دارد و بررسی مسیر آب تا این تالاب، برای شناخت وضعیت منابع آبی و ارزیابی حقابه محیط زیستی آن اهمیت دارد.
کشاورزی و مصارف آب در طول مسیر
اکبری با بیان اینکه برای ارزیابی وضعیت تالاب، باید مسیر حرکت آب و میزان جریان ورودی به آن نیز مشخص باشد، می‌گوید: زاینده‌رود در مسیر خود از مناطق کشاورزی و سکونتگاه‌های مختلف عبور می‌کند. تامین آب کشاورزی، شرب و صنعت در کنار نیازهای محیط زیستی، مدیریت منابع آب حوضه را به مسئله پیچیده تبدیل کرده است. در سال‌های کم‌آبی، محدودیت منابع و کاهش ذخیره سد، تامین نیازهای مختلف را دشوارتر می‌کند. در چنین شرایطی، کاهش جریان رودخانه می تواند هم کشاورزان را با محدودیت آبیاری مواجه کند و هم دسترسی زیستگاه‌های رودخانه ای به آب را کاهش دهد. با این حال، برای مشخص شدن سهم هر بخش در کمبود آب، باید میزان برداشت‌ها، تخصیص‌ها و آب قابل دسترس در کل حوضه بررسی شود. بدون این اطلاعات، نمی‌توان تمام کمبود آب را به یک مصرف یا یک بخش از مسیر نسبت داد.
وقتی جریان رودخانه قطع می شود
اکبری با بیان اینگه پیامدهای کاهش جریان زاینده رود تنها به خشک شدن بستر آن محدود نمی‌شود، تاکید می کند: جریان آب پس از ۹۴ روز، از ۱۵ شهریور در پایین دست قطع شد و این موضوع سبب شد در پایین دست، شمار زیادی از ماهی ها تلف یا در مانداب های باقیمانده گرفتار شوند. مرگ انبوه ماهی‌ها از پیامدهای باز و بسته شدن جریان آب است.
گاوخونی چشم انتطار آب است
این مدیر محیط زیستی اصفهان در ادامه تشریح مصائب زاینده رود تصریح می‌کند: انتهای مسیر، تالاب گاوخونی قرار دارد؛ زیست بومی که حیات آن به جریان آب زاینده‌رود و زیرحوضه‌های وابسته به آن گره خورده است. کاهش ورود آب به تالاب، امکان حفظ زیستگاه‌های آبی و پوشش گیاهی وابسته به رطوبت را محدود کرده و تداوم خشکی نگرانی ها درباره گسترش کانون‌های گردوغبار در بستر تالاب و اراضی پیرامونی را افزایش می‌دهد.
ردپایی از خاطره آب؛ اصفهان با نوای زنده‌رود نفس می‌کشد
اکبری تاکید می‌کند: بررسی مسیر آب از سرچشمه تا گاوخونی راهی برای شناخت نقاطی است که جریان آب در آنها کاهش می‌یابد و برای سنجش فاصله میان آب رهاشده و حقابه‌ای که واقعاً به تالاب می‌رسد.
کاهش ۷۱ درصدی ذخیر آب
در کنار پیامدهای کاهش جریان آب در مسیر زاینده رود از سرچشمه تا تالاب گاوخونی، آخرین آمارها از وضعیت ذخیره سد نیز از تداوم محدودیت منابع آبی حکایت دارد. مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با اشاره به این پیامدها می‌گوید: قطع جریان آب، درختان کهنسال حاشیه رودخانه و مادی‌های اصفهان را در معرض تنش قرار می‌دهد. همچنین خشکی بستر رودخانه می‌تواند به شکل‌گیری کانون‌های محلی گردوغبار و تشدید مخاطرات مرتبط با فرونشست زمین کمک کند.
منصور شیشه‌فروش در گفت‌وگو با همشهری‌آنلاین با اشاره به وضعیت تالاب گاوخونی می‌افزاید: حدود ۹۸ درصد از پهنه ۴۷ هزار هکتاری این تالاب آب ندارد. تامین حقابه قانونی گاوخونی و جلوگیری از برداشت‌های بی رویه آب در حوضه زاینده‌رود از موضوعات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان از کاهش ذخیره سد زاینده‌رود به ۱۸۹ میلیون مترمکعب خبر می‌دهد و می‌گوید: این میزان حدود ۷۱ درصد کمتر از متوسط بلند مدت است و سد اکنون تنها ۱۶ درصد ظرفیت آبگیری دارد.
او با اشاره به جریان سه ماهه آب در زاینده رود طی تابستان امسال تصریح می‌کند: با توجه به پیش‌بینی بارش در آبان ماه، مسیر رودخانه‌ها و آبراهه‌های منتهی به زاینده‌رود در حال ساماندهی است تا در صورت وقوع سیلاب، روان آب‌ها به سمت رودخانه و تالاب گاوخونی هدایت شوند. برای این منظور ستادهای ویژه‌ای نیز برای آماده‌سازی مسیرها و پیشگیری از خسارت‌های احتمالی سیلاب تشکیل شده‌اند.
کد خبر 1075261 منبع: همشهری آنلاین
-
رد کم آبی در مسیر زاینده رود | چرا گاوخونی بی آب شده است؟
-
ترامپ: یا ایران هر آنچه را که می‌خواهیم به ما می‌دهد، یا دیگر …
-
بیرانوند برای حضور در استقلال نقشه دارد اما استقلال نیازی به او ندارد | رفتارش در حد دروازه بان اول تیم ملی نیست!
-
ادعای ترامپ درباره پایان قریب‌الوقوع جنگ با ایران
-
اولین تصاویر از بانوی شهیده سیستانی قبل از ترور | ویدئو
-
در برابر تهاجمات آمریکا در کنار ایران هستیم
-
شوک دوم به تبریزی ها بعد توقف برابر استقلال؛ دلخوری مدیر تراکتور از حرف‌های نکونام
-
جلسه فوری وزیر، تاج و تاجرنیا در خصوص آسانی؛ شوک محرومیت بیخ گوش استقلال | دو مشاور حقوقی آبی ها را ترساندند
-
پیام مهم پوتین به ترامپ درباره توافق با ایران
-
فوری؛ ابقیق عربستان منفجر شد + تصاویر
-
حذف کامل فوتبال ایران از میزبانی تمام مسابقات بین‌المللی
-
بیرانوند رسماً ممنوع‌الخروج شد | دو شوک همزمان به گلر تراکتور
-
ترامپ: یا ایران هر آنچه را که می‌خواهیم به ما می‌دهد، یا دیگر …
-
شهادت تکاور وحید عنایت در حمله تروریستی+ عکس | جزئیات مراسم وداع
-
اولین تصاویر از بانوی شهیده سیستانی قبل از ترور | ویدئو
-
آمریکا مدعی میانجیگری شد | این درگیری با پیروزی نظامی هیچ‌یک از طرف‌ها پایان نخواهد یافت
-
این زن سخنگوی جدید کاخ سفید شد + عکس | ترامپ جایگزین کارولین لیویت را معرفی کرد
-
حمله به پالایشگاه روسیه بعد از توافق ترامپ و پوتین
-
هشدار جدی برای اصفهان؛ بحران زیر پای ۳.۳ میلیون نفر | فقط ۱۰ سال برای نجات اصفهان فرصت داریم
-
زاینده رود خشک شد | امید به بازگشایی دوباره در پاییز
-
در آغوش زاینده‌رود | نگاهی به حضور پرشور شهروندان و گردشگران در حاشیه زاینده‌رود در روزهای پایانی تابستان