عندلیب: اخلاص، تقوا و دقت علمی از شاخصه‌های آیت‌الله شبیری زنجانی بود

قم- استاد حوزه علمیه قم با تبیین ابعاد شخصیتی آیت‌الله شبیری زنجانی، اخلاص، تقوا، امانت‌داری علمی و دقت در پژوهش را از برجسته‌ترین ویژگی‌های این مرجع فقید برشمرد.

به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین عندلیب شامگاه پنجشنبه در مراسم بزرگداشت چهلمین روز ارتحال آیت‌الله سید موسی شبیری زنجانی که در مسجد اعظم قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه علمی و معنوی این مرجع فقید اظهار کرد: زندگی پربرکت ایشان از نمونه‌های کم‌نظیر در تاریخ تشیع بود و ابعاد مختلف سیره علمی، عبادی و اخلاقی آن بزرگوار برای جامعه علمی و به‌ویژه طلاب حوزه‌های علمیه درس‌آموز است.

وی با استناد به آیات قرآن کریم درباره ارزش عمل صالح و ویژگی‌های بندگان خداوند افزود: در رفتار، گفتار و معاشرت آیت‌الله شبیری زنجانی، آثار خشیت الهی به روشنی نمایان بود و کسانی که حتی آشنایی اندکی با ایشان داشتند، می‌توانستند جلوه‌هایی از این ویژگی معنوی را مشاهده کنند.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به تواضع، عبادت و تهجد این مرجع تقلید بیان کرد: سیره ایشان تنها در دانش فقهی خلاصه نمی‌شد، بلکه در کنار فعالیت‌های علمی، به عبادت، شب‌زنده‌داری، دعا، زیارت، نمازهای نافله و تعقیبات نیز اهتمام داشتند و این شیوه زندگی نشان می‌داد که می‌توان در کنار پرداختن به دقیق‌ترین مباحث علمی، از برنامه‌های عبادی و معنوی غافل نماند.

عندلیب با بیان اینکه زندگی عالمان بزرگ باید از جنبه‌های گوناگون مورد مطالعه قرار گیرد، گفت: سیره آیت‌الله شبیری زنجانی برای اهل علم و دانش، به‌ویژه طلاب، حاوی درس‌های ارزشمندی در زمینه تحقیق، تهذیب نفس، ارتباط با مردم و مسئولیت‌پذیری علمی است.

ایشان فقه را چشیده بود

وی با اشاره به توصیف آیت‌الله العظمی سبحانی از شخصیت علمی و اخلاقی دوست دیرین خود اظهار کرد: آیت‌الله سبحانی برای آیت‌الله شبیری زنجانی سه ویژگی برجسته برشمردند که نخستین آن، چشیدن فقه بود و این تعبیر، مرتبه‌ای فراتر از تسلط بر مسائل فقهی را نشان می‌دهد.

استاد حوزه علمیه قم افزود: ویژگی دوم که در بیان آیت‌الله سبحانی مورد تأکید قرار گرفت، صاحب‌مبنا بودن آیت‌الله شبیری زنجانی در علم رجال بود، چراکه اگرچه بسیاری از عالمان بر این دانش تسلط دارند، برخورداری از مبانی علمی مستقل و استوار در این عرصه، ویژگی برجسته‌تری به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: سومین ویژگی مورد اشاره آیت‌الله سبحانی، زهد آیت‌الله شبیری زنجانی بود و این مرجع فقید در شمار زاهدان زمانه قرار داشتند، زهدی که در آن، مال، مقام و اعتبار دنیوی اصالت ندارد، مگر آنکه در مسیر حق و انجام وظیفه الهی قرار گیرد.

عندلیب با اشاره به جایگاه تقوا در زندگی عالمان دینی خاطرنشان کرد: زهد حقیقی آن است که انسان ارزش‌های مادی و موقعیت‌های دنیوی را هدف اصلی زندگی قرار ندهد و گفتار و کردار خود را در مسیر حق سامان دهد، ویژگی‌ای که در سیره این مرجع تقلید جلوه داشت.

دقت علمی باید با امانت همراه باشد

وی با تأکید بر اهمیت دقت در پژوهش‌های دینی گفت: یکی از درس‌های مهم سیره آیت‌الله شبیری زنجانی، موشکافی در فهم مسائل علمی و پرهیز از پذیرش سخنان بدون دلیل و برهان بود و این رویکرد، ضرورت استناد به شواهد معتبر عقلی و نقلی را برای پژوهشگران یادآوری می‌کند.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به صداقت علمی این فقیه فقید اظهار کرد: هرگاه مسئله‌ای از ایشان پرسیده می‌شد که در آن حضور ذهن نداشتند، صریح و بی‌پرده اعلام می‌کردند که پاسخ را نمی‌دانند و باید به منابع مراجعه کنند، رویکردی که نشان‌دهنده پایبندی به حقیقت و پرهیز از اظهارنظر شتاب‌زده بود.

وی افزود: در مواردی نیز که پس از بررسی، نظر علمی جدیدی برای ایشان حاصل می‌شد، بدون تعارف دیدگاه پیشین خود را نقد می‌کردند و اشکالات آن را توضیح می‌دادند و نظر تازه خود را بیان می‌کردند که این رفتار از جلوه‌های تقوای علمی به شمار می‌رود.

عندلیب با اشاره به دقت این مرجع فقید در نقل مطالب بزرگان حوزه و ثبت خاطرات علمی بیان کرد: در آثار ایشان، از جمله مجموعه جرعه‌ای از دریا، می‌توان امانت‌داری در نقل مطالب و توجه به اختلاف نسخه‌ها و روایت‌ها را مشاهده کرد، حتی در مواردی که تفاوت نقل‌ها تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر اصل موضوع نداشت.

وی احترام به فقهای پیشین و معاصران را از دیگر ویژگی‌های علمی و اخلاقی آیت‌الله شبیری زنجانی برشمرد و گفت: شیوه ایشان در نقل دیدگاه‌ها، ثبت خاطرات و رعایت احتیاط در گزینش و انتقال سخنان بزرگان، برای طلاب و محققان حوزه الگویی قابل توجه است.

عالم باید در دسترس مردم باشد

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به ارتباط نزدیک این مرجع تقلید با مردم و طلاب اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های برجسته عالمان بزرگ شیعه، در دسترس بودن و ارتباط مستمر با جامعه است و آیت‌الله شبیری زنجانی نیز این ویژگی را در زندگی خود حفظ کرده بودند.

وی افزود: هر طلبه یا فردی که قصد دیدار با ایشان را داشت یا پرسشی مطرح می‌کرد، امکان ارتباط با این مرجع فقید را پیدا می‌کرد و جلسات علمی دفتر ایشان نیز فرصتی برای طرح سؤال، بیان اشکال و گفت‌وگوهای علمی فراهم می‌آورد.

عندلیب ادامه داد: در این نشست‌ها، افراد می‌توانستند مسائل و پرسش‌های خود را مطرح کنند و ایشان با حوصله به مباحث ورود می‌کردند، موضوعی که بیانگر توجه به نیازهای علمی طلاب و اهمیت تعامل مستقیم با جامعه بود.

وی با اشاره به اهتمام آیت‌الله شبیری زنجانی به تربیت فقیهان و پرورش استعدادهای علمی حوزه گفت: این مرجع فقید با توجه به ضرورت شناسایی طلاب مستعد و حمایت از توانایی‌های علمی آنان، مدرسه فقهی امام محمدباقر(ع) را تأسیس کردند تا زمینه آموزش و پرورش استعدادهای برجسته در عرصه فقه اهل‌بیت(ع) فراهم شود.

استاد حوزه علمیه قم افزود: از همان سال‌های آغاز فعالیت این مدرسه، ارتباط و همکاری با طلاب آن وجود داشته و بر اساس اطلاع از وضعیت دانش‌آموختگان، شماری از آنان در جایگاه استادی حوزه یا در عرصه تحقیق و پژوهش فعالیت می‌کنند و این مجموعه از یادگارهای ارزشمند آن مرجع فقید به شمار می‌رود.

اخلاص، روح فعالیت‌های علمی است

عندلیب با اشاره به اهمیت کتاب‌خوانی و انس با منابع علمی گفت: عشق به کتاب و مطالعه از ویژگی‌های قابل توجه آیت‌الله شبیری زنجانی بود و ایشان آثار فراوانی را مطالعه کرده و بر شماری از کتاب‌ها تعلیقه و حاشیه نگاشته بودند، در حالی که توجه به کتاب و مطالعه در روزگار کنونی نیازمند اهتمام بیشتری است.

وی ولایت‌مداری و برائت از دشمنان اهل‌بیت(ع) را از دیگر ویژگی‌های این مرجع تقلید دانست و اظهار کرد: آیت‌الله شبیری زنجانی در محبت و ولایت خاندان عصمت و طهارت(ع) و نیز در برائت از دشمنان آنان، الگویی برای جامعه دینی بودند.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به نقل‌هایی از اواخر عمر این مرجع فقید بیان کرد: ایشان در ماه‌های پایانی زندگی خود، در چند نوبت به برخی افراد فرموده بودند که در حال رفتن هستند و دستشان خالی است، سخنی که در کنار خدمات گسترده علمی و دینی ایشان، اهمیت اخلاص در عمل را یادآور می‌شود.

وی افزود: در همین زمینه، از آیت‌الله بروجردی نیز نقل شده است که در اواخر عمر از خالی بودن دست خود سخن گفته بودند و در پاسخ به یادآوری خدمات و برکات علمی‌شان، بر اهمیت اخلاص تأکید کرده بودند، چراکه آنچه در پیشگاه خداوند ارزش ماندگار دارد، نیت خالص و عمل برای رضای اوست.

عندلیب با اشاره به توصیه آیت‌الله شبیری زنجانی درباره الگوگیری طلاب از عالمان گذشته گفت: هنگامی که از ایشان درباره سیره کدام عالم برای مطالعه و الگوبرداری پرسیده می‌شد، آیت‌الله بروجردی را معرفی می‌کردند و همچنین از آیت‌الله سید احمد خوانساری به عنوان فقیهی کم‌نظیر در اخلاق و منش الهی یاد می‌شد.

وی با اشاره به جایگاه توسل و پیوند معنوی با اهل‌بیت(ع) در زندگی علما اظهار کرد: درس، بحث، نگارش و تدریس همگی از ارکان فعالیت علمی هستند، اما روح این تلاش‌ها باید با توسل و ارتباط قلبی با خاندان عصمت و طهارت(ع) همراه باشد.

استاد حوزه علمیه قم افزود: از آیت‌الله شبیری زنجانی نقل شده است که هنگام خوانده شدن روضه حضرت علی‌اصغر(ع) به شدت متأثر می‌شدند و این دلبستگی به اهل‌بیت(ع) از جلوه‌های برجسته حیات معنوی ایشان بود.

از همراهی علما و مردم قدردانی می‌کنیم

عندلیب در بخش پایانی سخنان خود با قدردانی از علما، مراجع تقلید، مسئولان و اقشار مختلف مردم اظهار کرد: از آغاز انتشار خبر ارتحال آیت‌الله شبیری زنجانی تاکنون، برگزاری مجالس بزرگداشت، حضور در مراسم تشییع و دیگر برنامه‌های پاسداشت، جلوه‌ای از تکریم مقام فقاهت و جایگاه علمی این مرجع فقید بوده است.

وی با قدردانی از حضور آیات عظام، مراجع تقلید، رهبر نظام، شخصیت‌های حوزوی و دیگر همراهان در مراسم و محافل بزرگداشت افزود: از همه بزرگوارانی که در این مدت با حضور و همراهی خود در پاسداشت مقام علمی و دینی ایشان مشارکت داشتند، سپاسگزاریم.

استاد حوزه علمیه قم همچنین با تسلیت مجدد به بیت شریف آیت‌الله شبیری زنجانی، فرزندان و آقازادگان معظم، دامادهای ایشان، برادر ارجمند این مرجع فقید و شاگردان و نزدیکان آن مرحوم، برای بازماندگان صبر و اجر مسئلت کرد.

وی در پایان با طلب رحمت و مغفرت برای آیت‌الله شبیری زنجانی و دیگر فقهای بزرگ شیعه، حاضران را به ذکر صلوات دعوت کرد و با اشاره به ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، به بیان عرض ارادت و توسل به محضر آن بانوی بزرگ اسلام پرداخت.

کد مطلب 6993930 مهدی بخشی سورکی