چالش‌های فراروی صادرات و الزامات حاکمیتی

چالش‌های فراروی صادرات و الزامات حاکمیتی

مشاور عالی رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، با تأکید بر ضرورت بازنگری در ساختارها و سیاست‌های تجاری کشور، اصلاح حکمرانی تجارت خارجی را لازمه افزایش تاب‌آوری و توسعه صادرات دانست.

یادداشت مهمان؛ فرزاد پیلتن، مشاور عالی و دستیار رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران و رئیس دبیرخانه شورای عالی صادرات: در آستانه سی‌امین سالروز ملی صادرات، ایران از یک سو در مواجهه با شدیدترین تحریم‌های اقتصادی، محاصره و پیامدهای دو جنگ تحمیلی ۱۲روزه و ۴۰روزه و خطر وقوع جنگی جدید قرار دارد و از سوی دیگر با تحولات بنیادین در تجارت بین‌الملل روبه‌روست.

بر این اساس، تجارت خارجی کشور از یک طرف با شدیدترین موانع و مشکلات بین‌المللی و داخلی، به‌ویژه در حوزه لجستیک و ارز، روبه‌روست و از طرف دیگر، در آستانه یک گذار ساختاری از «تجارت سنتی» به «تجارت نوین و هوشمند» و الزامات ناشی از آن قرار گرفته است.

سازمان توسعه تجارت ایران به‌عنوان دبیرخانه شورای عالی صادرات، بر این باور است که به موازات تلاش برای کاستن از مسائل و مشکلات جاری فراروی تجارت خارجی کشور، تاب‌آوری حوزه تجارت خارجی کشور و افزایش مستمر صادرات، تنها با تکیه بر حجم کالا محقق نمی‌شود؛ بلکه مستلزم تحولی بنیادین در زیرساخت‌های حاکمیتی و مدیریتی در این حوزه است.

بازنگری در «ساختارها»، «رویکردها»، «راهبردهای توسعه صادرات»، «سیاست‌های تجاری» و بازطراحی جامع «حکمرانی تجارت خارجی» از ضرورت‌هاست.

این مأموریت از طریق محورهای زیر قابل تحقق است:

۱. بازآرایی ساختاری و نهادی (در سطوح ملی و استانی)

ما بر ضرورت بازنگری در ساختارهای موجود تأکید داریم. این بازآرایی، فراتر از تغییرات ظاهری، به معنای اصلاح ساختار نهادی در سطوح کلان و میانی حاکمیتی، یعنی ملی و استانی، است.

در این راستا، شورای عالی صادرات به‌عنوان مرجع فرابخشی سیاست‌گذار و مدیریت تجارت خارجی کشور و همچنین دستگاه‌های عضو، نیازمند تحول در ساختار و رویکردهای خود هستند.

در سطح استانی نیز «کارگروه‌های توسعه صادرات استان‌ها» به‌عنوان بازوهای اجرایی و حاکمیتی این شورا، باید از جایگاه هماهنگی و پیگیری اداری خارج شده و به کانون‌های اصلی برنامه‌ریزی استانی و حمایت از تولید صادرات‌محور، راه‌اندازی واحدهای تولیدی مبتنی بر استانداردهای بین‌المللی، تقویت زیرساخت‌های صادراتی و تسهیل صادرات تبدیل شوند تا ظرفیت‌های بومی هر استان به شکلی هدفمند به زنجیره ارزش جهانی متصل گردد.

۲. مدیریت واحد، هماهنگ و هم‌افزا

برای رفع چالش‌ها و کاهش آسیب‌های ناشی از تعدد نهادهای دست‌اندرکار، مانند ناهماهنگی و پراکندگی تصمیم‌گیری، رویکرد ما مبتنی بر «مدیریت واحد و هم‌افزا» است.

ما نه به دنبال حذف نهادهای مختلف از ساختار حاکمیتی و مدیریت تجارت خارجی کشور، بلکه در پی ایجاد هماهنگی میان‌بخشی این نهادها هستیم تا از تضاد منافع و اصطکاک‌های اداری جلوگیری شود.

بدین منظور، علاوه بر نیاز به تقویت جایگاه شورای عالی صادرات، ایجاد «شورای مشورتی هماهنگی و راهبری تجارت خارجی کشور» در دستور کار دبیرخانه قرار گرفته است.

این شورا ماهیت مشورتی برای شورای عالی صادرات و هماهنگی و هم‌افزایی راهبردی در تصمیم‌سازی‌های مربوط به حکمرانی و تعیین راهبردها و سیاست‌های تجاری کشور میان نهادهای دولتی دست‌اندرکار تجارت خارجی دارد.

از دیگر کارکردهای شورای مشورتی، ایجاد سازوکار نهادی و مستمر میان این نهادها با بخش خصوصی و استفاده از نظرات کارشناسان و صاحب‌نظران مختلف در حوزه تجارت خارجی است.

۳. توسعه و تقویت واسطه‌ها و پیشران‌های صادراتی

توسعه و تقویت شتاب‌دهنده‌ها، واسطه‌های صادراتی مانند شرکت‌های مدیریت صادرات، کنسرسیوم‌ها و خوشه‌های صادرات‌محور به‌عنوان ابزارهای بازاریابی حرفه‌ای صادراتی و پایانه‌های صادراتی به‌عنوان مراکز نگهداری استاندارد، بسته‌بندی و سورتینگ محصولات صادراتی و همچنین حمایت از پیشران‌های صادراتی نیز از جمله الزامات جدیدی است که مورد توجه قرار دارد.

۴. تسهیل تجارت از طریق مقررات‌زدایی، نوسازی فرایندی و هوشمندسازی ابزاری

بازنگری در چارچوب‌های «حقوقی و مقرراتی»، به‌عنوان پیش‌شرط اصلی تسهیل تجارت، نیز در اولویت برنامه‌های سازمان توسعه تجارت ایران و دبیرخانه شورا قرار دارد تا محیطی امن، شفاف و قابل پیش‌بینی برای فعالان اقتصادی فراهم گردد.

هم‌زمان، با توجه به اینکه تجارت نوین تجارتی است که در آن «زمان» و «دقت» حرف اول را می‌زند، ما متعهد به پیگیری نوسازی «فرایندهای سنتی» و جایگزینی آن‌ها با «سیستم‌های هوشمند و دیجیتال» هستیم.

هوشمندسازی ابزارهای تجاری و تسهیل مسیرهای گمرکی و اداری، نه یک انتخاب، بلکه یک «ضرورت برای رقابت‌پذیری» در بازارهای جهانی است.

۵. تحول رویکردی: از تجارت کالا به تجارت ارزش

هدف نهایی ما، عبور از مدل‌های سنتیِ صادراتِ کالاهای خام و کم‌ارزش و حرکت به سوی «تجارت نوین» است.

تمرکز راهبردی سازمان و شورا در افق‌های میان‌مدت و بلندمدت، بر صادرات «کالاهای با ارزش افزوده بالا»، توسعه «صادرات خدمات» و تقویت زیرساخت‌های «تولید صادرات‌محور» استوار است.

۶. حکمرانی تعامل‌گرا: مشارکت راهبردی بخش خصوصی و مراکز علمی و پژوهشی

حکمرانی مؤثر، حکمرانی انفرادی نیست. جایگاه بخش خصوصی، بنگاه‌های تولیدی و تشکل‌های صنفی و همچنین مراکز علمی و پژوهشی در این فرایند، از «اجراکننده صرف» به «شریک در طراحی و مشورت» تغییر یافته است.

در همین راستا، دبیرخانه شورای عالی صادرات متعهد است که در تدوین احکام برنامه‌های بلندمدت توسعه کشور، اسناد راهبردی صادراتی و سیاست‌های تجاری و همچنین تدوین چارچوب حکمرانی جدید تجارت خارجی کشور، به‌ویژه با استفاده از ظرفیتی که شورای مشورتی هماهنگی و راهبری تجارت خارجی ایجاد خواهد کرد، بستری برای مشارکت فعال بخش خصوصی و همچنین مؤسسات پژوهشی تخصصی مانند مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی و مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران و سایر مراکز علمی و پژوهشی فراهم کند تا دانش بازار و تجربه میدانی بنگاه‌ها و آخرین دستاوردهای علمی و پژوهشی با سیاست‌های کلان دولتی درهم آمیخته شود.

ما در سازمان توسعه تجارت ایران و دبیرخانه شورای عالی صادرات، با تکیه بر این رویکرد تحولی، متعهد هستیم که از «تسهیل‌گری ساختاری» برای تبدیل کردن «ظرفیت‌های تولیدی ایران به قدرت اقتصادی پایدار در جهان پرآشوب و نظام متلاطم بین‌الملل» استفاده کنیم.

کد مطلب 6982685 سمیه رسولی

  • هزارتوی ناهماهنگی در اقتصاد ایران/ شورای عالی تجارت احیا شود

  • مصوبات شورای عالی توسعه صادرات غیرنفتی ابلاغ شد+ جزئیات

  • تجار باید سبک تجارت خود را تغییر دهند

  • تلگرام خبرگزاری زیر خبر
  • تلویزیون آن
  • لرستان در جمع سه استان برتر کشور در پیشگیری و اطفای حریق

  • مهلت ترخیص خودروهای ایرانیان مقیم خارج از کشور ابلاغ شد

  • برنامه جهانی غذا کمک‌های خود را به غزه کاهش داد

  • رقابت ۳۰ تیم در مسابقات میدان موانع و گزینش جستجوگر در شهرستان مهر

  • نصب ۷۰ دوربین ترافیکی جدید در جاده‌های استان سمنان

  • اکران مستند «وقتی جنگ رسید» در سینما استقلال خرم‌آباد

  • برنامه حریف ایران در جام ملت های آسیا؛ دو بازی تدارکاتی برای سوریه

  • انفجارهای کنترل شده در جنوب اصفهان تا روز پنجشنبه اجرا می‌شود

  • مالک ملوان هم تهدید کرد؛ قانون اجرا نشود یک لحظه هم در فوتبال نمی‌مانم

  • رگبار باران و رعدوبرق در زنجان طی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه

  • تیم کشتی آزاد امید ایران بر سکوی قهرمانی جهان ایستاد

  • بیانیه خصمانه شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران و یمن

  • بازنشستگان تامین اجتماعی منتظر واریز معوقه اردیبهشت نباشند!

  • زنجان؛ قطب تولید نخ و پارچه جین کشور در انتظار تکمیل زنجیره پوشاک

  • میزان افزایش کالابرگ متناسب با تورم باشد؛ شرایط معیشتی مدنظر قرار گیرد

  • بارش‌های پاییزی تا چهارشنبه در گلستان ادامه دارد؛ کاهش ۴ درجه‌ای دما

  • هشدار امنیتی سفارتخانه‌های آمریکا درباره احتمال تشدید تنش‌ها در منطقه

  • واکنش یمن به پیشنهاد الازهر درباره تشکیل کمیته میانجیگر

  • مزارع الگویی در خوزستان راه‌اندازی شد

  • کندی تردد در محور اصفهان ـ بهارستان؛ مسیرهای جایگزین اعلام شد

  • روزنامه‌های ورزشی دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های صبح دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های صبح دوشنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های ورزشی یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های ورزشی یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵

  • روزنامه‌های اقتصادی یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵

    روزنامه‌های اقتصادی یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵

  • تور کربلا هوایی
  • گرمی، پلتفرم سرمایه‌گذاری فلزات گران‌بها
  • لاین نوری
  • بلکا
  • ایمپلنت اصفهان
  • دانلود کتاب
  • خرید اپل ایدی
  • شمش نقره
  • کلینیک ترک اعتیاد تهران
  • جراح بینی تهران
  • جراح بینی در تهران
  • لوازم تحریر
  • خرید طلای آب شده
  • قیمت موکت
  • تور کربلا
  • استند تسلیت
  • مرجع پاسخ معتبر پزشکان
  • قیمت ایمپلنت
  • قطعات لباسشویی
  • آموزشگاه تیزهوشان
  • بلیط هواپیما
  • نمایندگی بوش در تهران
  • آموزشگاه زبان ملل
  • قیمت و خرید سمعک نامرئی
  • مهرینو
  • تهران تایمز
  • روزنامه آگاه