مشاور دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: اگر نتوانیم در بستر شبکه ملی اطلاعات، یک زیرساخت هویتی مستقل ایجاد کنیم، نسلهای آینده به جای آنکه شهروند ایران باشند، شهروندان سیلیکونولی خواهند بود.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مرکز ملی فضای مجازی، دکتر جواد آزادی احمدآبادی مشاور دبیر شورای عالی و مدیرکل حوزه ریاست مرکز ملی فضای مجازی در یادداشتی نوشت:در یادداشت سیزدهم این سلسله، از «حقوق دیجیتال» و حق بر تبیین سخن گفتیم و در یادداشت چهاردهم، «تبعیض الگوریتمی» را به عنوان یک تهدید علیه عدالت بررسی کردیم. اما باید اذعان کرد که بحث حقوق و عدالت، زمانی معنا پیدا میکند که اساساً «سوژهای» وجود داشته باشد که صاحب این حقوق باشد.
اگر هویت شهروند در زمین بازی دیگری ساخته شود، بحث از حقوق او در دادگاههای داخلی، افقی جز سراب نخواهد بود. اکنون با یک پرسش وجودی و راهبردی مواجهیم: در فضایی که ماشینها مدام ما را دستهبندی و پیشبینی میکنند، «من کیستم؟» و چه کسی معمار این «من» است؟
برای درک عمق این بحران، باید از سطح فناوری فراتر رویم و به لایههای شناختی و فلسفی ماجرا ورود کنیم. شوشانا زوبوف با مفهوم « دوقلوی دادهای (Data Double)» به خوبی نشان میدهد که پلتفرمها نسخهای از انسان میسازند که از خودِ واقعی او پیشبینیپذیرتر است. این دوقلو، تصویری آماری است که بر اساس مازاد رفتاری ما ساخته شده و در بازارهای پیشبینی رفتار خرید و فروش میشود.
تاینا بوچر، نظریهپرداز رسانه، این فرآیند را «سوژهسازی الگوریتمی» مینامد؛ فرآیندی که در آن، الگوریتمها نهتنها محتوا را فیلتر میکنند، بلکه از طریق «چارچوببندی شناختی»، به کاربران القا میکنند که چه چیزی مهم است، چه کسی باید دیده شود و حتی چگونه باید فکر کنند. اینجاست که با یک «قدرت زیستسیاسی» مواجه میشویم که به جای اعمال زور فیزیکی، از طریق مهندسی معماری انتخاب، رفتار ما را هدایت میکند.
این تحول، مرزهای سنتی «حاکمیت» را به چالش کشیده است. نهادهای حقوقی و اجرایی ما، هنوز هویت را یک امر «درونمرزی» و متکی به اسناد فیزیکی میدانند، در حالی که پلتفرمها ماهیتی «فرامرزی» و مبتنی بر کد دارند. زمانی که یک شهروند، شبکه اجتماعی ارتباطی، سرمایه اجتماعی و حتی حافظه دیجیتال خود را در یک پلتفرم خارجی بنا میکند، هزینه جابهجایی او به یک بستر بومی به شدت بالا میرود.
این وابستگی ساختاری، نه از جنس تحریم یا اجبار، بلکه از جنس «قفلشدگی فنی و اجتماعی«(Private Sovereignty) دست یافته است؛ نهادی که در آن، پلتفرم به جای دولت، مرزها را تعیین میکند و به جای قانون اساسی، «شرایط خدمات« (Terms of Service) حاکم است.
در چنین شرایطی، رویکرد «حکمرانی فعال» که همواره مورد تاکید رهبر شهید انقلاب اسلامی (رضوان الله تعالی علیه) بوده است، ایجاب میکند که سیاستگذاران به جای انفعال و اکتفا به ابزارهای سلبی، به سمت «معماری مجدد» زیرساختهای هویتی حرکت کنند. این یک پروژه صرفاً فنی نیست، بلکه یک راهبرد کلان برای بازیابی حاکمیت ملی است.
نقش نهاد متولی فضای مجازی و شورای عالی در این میان، تدوین و ابلاغ چارچوبهایی است که به شهروندان امکان دهد بدون وابستگی به پلتفرمهای فراملی، هویت خود را در بستر «شبکه ملی اطلاعات» مدیریت کنند. شبکه ملی اطلاعات، در اینجا صرفاً یک زیرساخت تاریک نیست؛ بلکه به مثابه «قلمرو حاکمیتی» در فضای سایبری است.
**تحقق این راهبرد، نیازمند سه اقدام عملیاتی و بههمپیوسته است:
۱-نخستین و شاید مهمترین اقدام، توسعه فناوریهای مبتنی بر «هویت خودسازمانده«(Self-Sovereign Identity) است. در این مدل، برخلاف رویکرد پلتفرمهای متمرکز که مالکیت هویت را از آنِ خود میکنند، کلید هویت و کنترل دادهها در اختیار خود شهروند است و پلتفرمها تنها به عنوان «تاییدکننده» و نه «مالک» عمل میکنند. این رویکرد، با مفاهیم اصیل اسلامی همچون «کرامت انسانی» و «حفظ نفس» (حفظ استقلال و حاکمیت فرد بر خویشتن) کاملاً همراستا است.
۲- اقدام دوم، بازطراحی نظامات حقوقی و تقنینی برای به رسمیت شناختن «شهروندی پلتفرمی» بر پایه ارزشهای اسلامی است. ما نیازمند یک «حقوق دیجیتال بومی» هستیم که در آن، حقوق کاربر در بسترهای بومی و حتی در مواجهه با پلتفرمهای خارجی، تضمینشده و قابل پیگیری باشد. این چارچوب حقوقی باید بتواند در برابر «قفلشدگی هویتی» بایستد و به شهروند حق دهد تا در صورت تصمیم خودکار الگوریتمی علیه هویت او، امکان اعتراض و بازبینی انسانی داشته باشد.
۳- اقدام سوم، هدایت ظرفیتهای اجرایی و سرمایهگذاری به سمت ایجاد اکوسیستمهای بومی است که در آنها، کاربر احساس تعلق خاطر و امنیت کند و مجبور نباشد برای حفظ ارتباطات و هویت خود، به پلتفرمهای خارجی پناه ببرد. این اکوسیستمها باید بر پایه سه صل «مشارکت»، «مشروعیت» و «کارآمدی» طراحی شوند تا بتوانند «جاذبه» واقعی ایجاد کنند و نه صرفاً با ابزارهای محدودکننده، کاربران را نگه دارند.
در جمعبندی، باید تاکید کرد که هویت دیجیتال، مرز نهایی استقلال ما در عصر پلتفرمهاست. اگر ما نتوانیم در بستر شبکه ملی اطلاعات، یک زیرساخت هویتی مستقل و امن ایجاد کنیم، نسلهای آینده به جای آنکه شهروند ایران باشند، شهروندان سیلیکونولی خواهند بود؛ شهروندانی که قواعد بازی، ارزشها و حتی دشمنان و دوستانشان را الگوریتمهای یک شرکت فراملی تعیین میکند. اما حتی اگر در حفظ این هویت موفق شویم، یک پرسش بنیادین و راهبردی دیگر باقی میماند: ماده خام این هویت، یعنی «دادههای ما»، متعلق به کیست؟ اگر شهروند نتواند مالکیت ثروت دیجیتال خود را اعمال کند، هر تلاشی برای هویتسازی بومی، مانند ساختن بنایی روی زمینی است که سند آن به نام دیگری است.
اینجاست که بحث به «اقتصاد داده» و مالکیت شهروندان بر دادهها میرسد؛ موضوعی که در یادداشت بعدی به آن خواهیم پرداخت: «اقتصاد داده؛ مالکیت شهروندان بر دادهها»؛ آیا ما مالک ثروت دیجیتال خود هستیم یا آن را به رایگان به امپراتوریهای فناوری بخشیدهایم؟
کد مطلب 7018976
مهتاب چابوک
-
کارگر گرفتار در ارتفاع ۱۲ متری در تبریز نجات یافت
-
بمباران دکلهای مخابراتی و فرودگاه یمن توسط جنگندههای سعودی
-
اجرای طرح «بانوی مقاوم، خانواده مقاوم، ایران قوی» در هفته بسیج با محور
-
امیرحسین زارع لباس خادمی امام رضا(ع) را بهتن کرد
-
اگر شبکه ملی اطلاعات تکمیل نشود شهروندان سیلیکونولی میشویم!
-
۶۰ درصد مدارس کشور با مشارکت خیرین ساخته میشود
-
دیوان محاسبات: حکم انفصال محمد شریعتمداری باید فوراً اجرا شود
-
افزایش ۳۰ درصدی تمایل مردم به استفاده از حمل و نقل عمومی
-
ارجاع هوشمند ۴۲۰۰ پرونده قضایی در یک روز تعطیل
-
حسابداری انویدیا زیر ذره بین کمیسیون بورس آمریکا
-
وقوع ۳ زلزله در خوی؛ مدیریت بحران در آماده باش کامل
-
توقیف اموال ۵۰ نفر از اغتشاشگران در شهرستان ری
-
آغاز قطع برق پاییزی در مشهد از فردا
-
مقام آمریکایی حمله به اهدافی در بحرین را تأیید کرد
-
نفتکشها به راه نیفتاده، اما چشمها به دریاست
-
ویتامینی که خطر زوال عقل را تا ۵۰ درصد کاهش می دهد
-
پشت پرده سقوط سنگین قیمت طلا؛ چرا اونس ناگهان ریخت؟
-
مواضع ارتش آمریکا در پایگاههای الرفاع و عوالی بحرین هدف قرار گرفت
-
رضایی: ۹۵ درصد کارگران در کشور قراردادی هستند
-
خوش شانسی پرسپولیس با دو نتیجه؛ وضعیت قرمز و بحرانی در جنوب جدول!
-
روزنامههای ورزشی یکشنبه یکم آذر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی یکشنبه یکم آذر ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح یکشنبه یکم آذر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
- مبلمان اداری
- دستگاه برش لیزری
- گرمی، پلتفرم سرمایهگذاری فلزات گرانبها
- فروش بیمه
- هدایای تبلیغاتی تهران سارنگ
- امداد خودرو
- لاین نوری
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه

