کرج _ روستای آزادبر در کیلومتر ۷۰ جاده چالوس، مجموعهای از جاذبههای طبیعی، خوراکهای بومی و صنایعدستی را در خود جای داده، اما اقتصاد محلی هنوز از این ظرفیت بهره کافی نمیبرد.
خبرگزاری مهر، گروه استانها، حمیدرضا عبدالمنافی : آردبَسری، دَمی هفتبیجار، مرجیاو و پیازاو؛ نامهایی که شاید برای بسیاری از گردشگران ناآشنا باشد، اما در سفره قدیمی مردمان روستایی در دل البرز، بخشی از خاطرات و هویت غذایی یک منطقه را شکل میدهد. اینجا هنوز میتوان از غذاهایی سخن گفت که با عدس، والک، زَمالک، گردو، شیر گوسفندی و کره محلی تهیه میشوند و دستور پخت آنها نسل به نسل میان خانوادهها انتقال یافته است؛ خوراکهایی که تنها برای سیر شدن نیستند، بلکه روایتگر شیوه زندگی مردمانی هستند که سالها با طبیعت، کشاورزی و دامداری پیوند داشتهاند.
در کنار این غذاها، اَگِردَک، شیرینی سنتی عید نوروز، با ترکیبی از تخممرغ، ماست، شیر، شکر و آرد تهیه میشود و پس از آماده شدن خمیر، در روغن سرخ میشود. والکپلو، پنیر محلی، ماست گوسفندی، نان فطیر و پنجهکش نیز بخشی از خوراکهای بومی این منطقه هستند؛ محصولاتی که عطر و طعم آنها با مراتع، دامداری و گیاهان کوهی گره خورده است. شاید همین سفره رنگارنگ نخستین نشانهای باشد که نشان میدهد مقصد این روایت، فقط یک نقطه خوشآبوهوا در جاده چالوس نیست، بلکه روستایی با میراثی از فرهنگ، طبیعت و زندگی روستایی است.

آزادبر؛ روستایی در کیلومتر ۷۰ جاده کرج ـ چالوس، در محدوده بخش آسارا و دهستان نسا، جایی است که طبیعت کوهستانی، رودخانه، چشمهها، آبشارها، مراتع و جاذبههایی مانند غار یخمراد در کنار پیشینه کشاورزی و دامداری قرار گرفتهاند. این روستا که به نگین جاده چالوس شهرت دارد، در سالهای اخیر به مقصدی برای طبیعتگردان تبدیل شده است؛ با این حال، فاصله میان ظرفیتهای گردشگری و امکانات موجود، همچنان یکی از مسائل اصلی آن به شمار میرود.
از جاده چالوس تا سرزمین چشمهها و غار یخمراد
برای رسیدن به آزادبر باید از جاده کرج ـ چالوس گذشت و پس از محدوده دوراهی گچسر و پل، وارد مسیر فرعی روستای وله شد. جادهای که در امتداد آن، چشمانداز رودخانه، چشمهها و کوهستان همراه مسافران است و پس از عبور از روستای کهنهده، مسیر به محدوده آزادبر میرسد.

دهانه غار یخمراد در ورودی روستا، یکی از نخستین جلوههایی است که توجه مسافران را جلب میکند. این غار با ساختارهای آهکی و قندیلهای یخی خود از جاذبههای شناختهشده طبیعی منطقه است. ویژگی جالب آن، وجود یخ در بخشهایی از غار حتی در فصل گرم سال است؛ موضوعی که آن را به مقصدی جذاب برای علاقهمندان به طبیعت و زمینشناسی تبدیل کرده است.
در باورهای قدیمی مردم منطقه نیز برای این غار روایتهایی وجود دارد. گفته میشود در گذشته اعتقاد داشتند هرکس بتواند از داخل غار یخ بیرون بیاورد، به مراد و آرزوی خود میرسد؛ باوری محلی که نام غار را نیز با خود پیوند داده است.

کبودچشمه، آبشارها، دشتهای سرسبز و پوشش گیاهی کوهستانی از دیگر جلوههای طبیعی آزادبر هستند. بهار و تابستان، زمانی است که طبیعت منطقه با رویش گیاهان کوهی و سرسبزی مراتع، جلوه متفاوتی پیدا میکند و حضور گردشگران در این محدوده افزایش مییابد.
البته جذابیت این طبیعت، مسئولیت حفاظت از آن را نیز بیشتر میکند. غار یخمراد و محیط پیرامونی آن برای حفظ ساختارهای طبیعی و جلوگیری از آسیبهای ناشی از حضور بیبرنامه گردشگران، به مدیریت و نظارت تخصصی نیاز دارند.

زهرا؛ دختری که آرزوی پیشرفت روستایش را دارد
زهرا تاجدینی، دختر ۲۷ ساله اهل آزادبر، وقتی از روستای خود صحبت میکند، پیش از هر چیز به طبیعت و سرسبزی آن اشاره دارد. این دختر جوان معتقد است آزادبر ظرفیتهای زیادی برای گردشگری دارد و میتواند به یکی از مقصدهای شناختهشده طبیعتگردی در استان البرز تبدیل شود.
این دختر روستایی در معرفی زادگاهش میگوید: آزادبر به نگین جاده چالوس معروف است و دشتهای سرسبز، آبشار، کبودچشمه و غار یخمراد از جاذبههایی هستند که میتوانند گردشگران را به این منطقه جذب کنند.

به روایت این وی، غار یخمراد یکی از ویژگیهای خاص منطقه است؛ چراکه در بخشهایی از آن حتی در تابستان نیز یخ وجود دارد و همین موضوع برای بازدیدکنندگان جذابیت دارد.
تاجدینی در کنار طبیعت، به محصولات خوراکی و گیاهان کوهی آزادبر نیز اشاره میکند. والک، آویشن، نعناع کوهی و قارچهای طبیعی از جمله محصولاتی هستند که در فصل مناسب در منطقه میرویند و مردم از آنها در تهیه غذاهای محلی استفاده میکنند.
این دختر جوان اهل آزادبر درباره یکی از غذاهای شناختهشده منطقه توضیح میدهد: والک را برای تهیه والکپلو استفاده میکنیم و این غذا را میتوان با مواد مختلفی مانند گوشت، مرغ یا تخممرغ تهیه کرد. همچنین غذاهای محلی دیگری داریم که با محصولات طبیعی و مواد غذایی موجود در روستا آماده میشوند.
قارچهای کوهی نیز در فصل رویش مورد توجه اهالی قرار دارند و در کنار سبزیهای محلی، بخشی از تنوع غذایی منطقه را تشکیل میدهند. این محصولات در کنار لبنیات گوسفندی، ظرفیت مناسبی برای معرفی گردشگری خوراک در آزادبر ایجاد کردهاند؛ ظرفیتی که اگر با برنامهریزی و رعایت اصول برداشت پایدار همراه باشد، میتواند به درآمد خانوارهای روستایی کمک کند.

زهرا تاجدینی همچنین از اهمیت دامداری در زندگی مردم سخن میگوید و معتقد است کیفیت مراتع و گیاهانی که دامها از آن تغذیه میکنند، در عطر و طعم لبنیات محلی تأثیر دارد.
به گفته این دختر جوان، ماست و پنیر تولیدشده در این منطقه طعم و عطر خاصی دارد و میتواند یکی از محصولات مورد توجه گردشگران باشد.
اما آنچه در صحبتهای این دختر جوان اهل روستا بیشتر از معرفی جاذبهها به چشم میآید، علاقه او به آینده روستاست.
تاجدینی آرزو دارد آزادبر پیشرفت کند و به یک روستای گردشگری تبدیل شود؛ روستایی که مردم آن نیز از حضور مسافران و گردشگران منفعت اقتصادی داشته باشند.
این دختر روستایی با اشاره به زمینهای خالی و ظرفیتهای موجود برای ایجاد فعالیتهای جدید، معتقد است میتوان زمینه راهاندازی کسبوکارهای محلی را فراهم کرد.
از نگاه زهرا، گردشگران در مسیر جاده چالوس بیشتر از رستورانهای بینراهی استفاده میکنند و پس از بازدید از منطقه، بدون آنکه ارتباط اقتصادی چندانی با اهالی داشته باشند، به مسیر خود ادامه میدهند.
تاجدینی خواهان تغییر این وضعیت است؛ بهگونهای که مسافر پس از ورود به آزادبر بتواند از محصولات، خوراکها و دستساختههای مردم روستا استفاده کند و بخشی از هزینه سفر خود را در همین منطقه هزینه کند.
از دستبافتههای پشمی تا عطر اَگِردَک در خاطرات زنان روستا
در کنار روایت نسل جوان، مرجان تاجدینی، بانوی ۵۵ ساله اهل آزادبر، تصویری از زندگی سنتی و داشتههای فرهنگی روستا ارائه میدهد؛ تصویری که در آن غذا، دامداری، لبنیات و صنایعدستی جایگاه ویژهای دارند.

این بانوی روستایی از اَگِردَک بهعنوان یکی از شیرینیهای قدیمی منطقه یاد میکند؛ خوراکیای که بیشتر در ایام نوروز تهیه میشود و آمادهسازی آن بخشی از سنتهای خانوادگی بوده است. تخممرغ، شیر، ماست، شکر و آرد مواد اولیه این شیرینی هستند و پس از آماده شدن خمیر، آن را به شکلهای موردنظر درمیآورند و در روغن سرخ میکنند.
چنین خوراکهایی تنها دستور تهیه یک غذای محلی نیستند؛ هرکدام بخشی از خاطرات جمعی خانوادهها و شیوه پذیرایی از مهمانان را در خود دارند. حفظ این دستورها و انتقال آنها به نسل جوان میتواند به یکی از محورهای معرفی فرهنگ غذایی آزادبر تبدیل شود.

مرجان تاجدینی در کنار غذاهای محلی، به اهمیت دامداری و فرآوردههای لبنی در زندگی مردم اشاره دارد. آزادبر به دلیل برخورداری از مراتع کوهستانی، از گذشته محل فعالیت دامداران بوده و شیر، ماست و پنیر گوسفندی از محصولات مهم خانوارهای روستایی به شمار میروند.

این پیوند میان طبیعت و سفره مردم، در صنایعدستی نیز دیده میشود. استفاده از پشم طبیعی برای بافت جاجیم، جوراب، دستکش، شال کمری و دیگر دستبافتهها از مهارتهایی است که در زندگی سنتی منطقه جایگاه داشته است.
کلاه نمدی، خورجین اسب، تَنگ و شولا نیز از جمله دستساختههایی هستند که با نیازهای زندگی کوهستانی و دامداری ارتباط داشتهاند. خورجین برای حمل بار روی اسب استفاده میشده و تَنگ وسیلهای برای محکم کردن بار و تجهیزات بوده است. شولا نیز پوششی پشمی برای محافظت در برابر سرما و بارندگی به شمار میرفته است.
جاجیمبافی و دیگر دستبافتههای پشمی، علاوه بر ارزش فرهنگی، میتوانند در صورت حمایت و فراهم شدن امکان عرضه، به یکی از زمینههای درآمدزایی زنان و خانوادههای روستایی تبدیل شوند.
با این حال، حفظ این هنرها نیازمند توجه به مهارت افرادی است که هنوز شیوههای سنتی تولید را میشناسند. ثبت مراحل تهیه غذاهای محلی و دستبافتهها از زبان زنان باتجربه روستا، میتواند از فراموش شدن بخشی از میراث ناملموس آزادبر جلوگیری کند.
روستایی که گردشگر دارد اما امکانات گردشگری ندارد
علی غفاری، دهیار روستای آزادبر، با اشاره به ظرفیتهای طبیعی و موقعیت گردشگری این منطقه، یکی از مهمترین مشکلات روستا را نبود زیرساختهای متناسب با حجم حضور گردشگران عنوان میکند.
دهیار آزادبر در تشریح موقعیت جغرافیایی روستا میگوید: آزادبر در کیلومتر ۷۰ جاده کرج ـ چالوس و در دامنه کوههای البرز جنوبی قرار دارد و غار یخمراد در ورودی روستا یکی از مهمترین ظرفیتهای طبیعی آن است؛ با این حال، این جاذبه از نظر امکانات و تجهیزات گردشگری با کمبودهای جدی مواجه است.

به گفته غفاری، بازدیدکنندگان عمدتاً بهصورت خودجوش از غار استفاده میکنند و امکانات و تجهیزات متناسب با حضور گردشگران در این محدوده فراهم نشده است.
این مسئول محلی با اشاره به میزان ورود مسافران در روزهای تعطیل اظهار میکند: در روزهای گرم سال، بهویژه پنجشنبهها و جمعهها که شرایط آبوهوایی مناسب است، گردشگران زیادی به آزادبر میآیند و در برخی از این روزها بیش از هزار خودرو وارد محدوده روستا میشود.
بخشی از این مسافران نیز دو تا سه روز در منطقه اقامت میکنند؛ موضوعی که به گفته دهیار، ضرورت ایجاد امکانات اولیه را دوچندان کرده است. نبود سرویسهای بهداشتی عمومی و خدمات مناسب، یکی از مشکلاتی است که هم گردشگران و هم ساکنان با آن مواجه هستند.
غفاری همچنین از فعالیت برخی تورهای گردشگری بدون هماهنگی و نظارت کافی انتقاد میکند و میگوید افرادی از تهران و مناطق دیگر با تبلیغات مختلف، گردشگران را به آزادبر میآورند، اما نظارت مشخصی بر نحوه فعالیت آنها وجود ندارد.

از نگاه این مسئول محلی، ورود گردشگر بدون برنامهریزی، در کنار فرصت اقتصادی، میتواند آسیبهایی به خاک، درختان، کوهها و پوشش گیاهی وارد کند. به همین دلیل، توسعه گردشگری باید همراه با ایجاد امکانات خدماتی، مدیریت پسماند و نظارت بر فعالیت تورها باشد.
این مسئله همان نقطهای است که خواستههای نسل جوان روستا با مطالبات مدیریت محلی به هم میرسند؛ زهرا تاجدینی میخواهد گردشگران از محصولات و خدمات مردم استفاده کنند و دهیار نیز معتقد است بدون ساماندهی و فراهم شدن زیرساختها، افزایش تعداد مسافران لزوماً به معنای توسعه اقتصادی نیست.
فعالیت معدنی و نگرانی از آسیب به طبیعت آزادبر
یکی دیگر از موضوعاتی که دهیار روستا مطرح میکند، فعالیت معدنی در محدوده ورودی آزادبر است.
غفاری با اشاره به فعالیت شرکت پارس کندوان میگوید این مجموعه با دریافت مجوز معدنی، فعالیت خود را در نزدیکی ورودی روستا آغاز کرده و در سالهای گذشته بیش از هشت هکتار از کوهها و اراضی منطقه تحت تأثیر این فعالیت قرار گرفته است.
به گفته دهیار آزادبر، در آن زمان اعلام شده بود که فعالیت معدنی برای تأمین آسفالت آزادراه تهران ـ شمال انجام میشود، اما اهالی معتقدند این فعالیتها خسارتهای زیستمحیطی قابل توجهی به منطقه وارد کرده است.
غفاری با اشاره به نگرانیهای موجود درباره تخریب طبیعت، از ضرورت بررسی موضوع توسط دستگاههای مسئول، از جمله منابع طبیعی و محیط زیست، سخن میگوید.
در منطقهای که بخش مهمی از ظرفیت گردشگری آن به طبیعت کوهستانی، مراتع، چشمهها و چشماندازهای طبیعی وابسته است، حفاظت از منابع طبیعی اهمیت ویژهای دارد. هرگونه توسعه اقتصادی نیز باید با در نظر گرفتن توان اکولوژیک منطقه و جلوگیری از تخریب جاذبههایی همراه باشد که اساس جذب گردشگر هستند.
اختلاف اراضی ملی و زمینهای کشاورزی؛ دغدغه دیگر اهالی
غفاری یکی دیگر از مشکلات آزادبر را نحوه تعیین حدود اراضی ملی و مستثنیات مردم عنوان میکند؛ موضوعی که به گفته دهیار برای برخی مالکان زمینهای قدیمی روستا مشکلات حقوقی ایجاد کرده است.
این مسئول محلی توضیح میدهد که در سالهای گذشته اداره منابع طبیعی با استفاده از نقشههای قدیمی، اقدام به نصب سازههای سیمانی موسوم به بنچمارک برای مشخص کردن مرز اراضی ملی و زمینهای شخصی کرده است.

به گفته دهیار، این سازهها باید در محدوده بالادست نهرهای قدیمی و مسیرهای مشخصشده قرار میگرفتند، اما برخی از آنها در پاییندست نهرها نصب شدهاند و همین مسئله موجب بروز اختلاف میان اهالی و دستگاههای مربوطه شده است.
غفاری یادآور میشود تعدادی از زمینهای مورد اختلاف از گذشته زیر کشت بودهاند و مالکان برای اثبات مالکیت و پیگیری وضعیت اراضی خود ناچار به مراجعه فردی به مراجع قضایی و تشکیل پرونده شدهاند.
دهیار آزادبر با اشاره به وجود تصاویر و نقشههای هوایی از سابقه بهرهبرداری کشاورزی در برخی از این زمینها، خواستار بررسی دقیقتر جانماییها و تعیین تکلیف وضعیت اراضی است.
این موضوع برای روستایی با پیشینه کشاورزی اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه زمینهای قابل کشت، علاوه بر ارزش اقتصادی، بخشی از هویت تاریخی و معیشتی مردم آزادبر را تشکیل میدهند.
جاده دسترسی مسیر گردشگران با نقاط حادثهخیز
رسیدن به آزادبر تنها به عبور از جاده اصلی کرج ـ چالوس محدود نمیشود. مسیر فرعی دسترسی به روستا نیز بخشی از تجربه سفر گردشگران است؛ مسیری که به گفته دهیار، با وجود اجرای عملیات آسفالت در سال گذشته، همچنان در برخی نقاط به اصلاح و ایمنسازی نیاز دارد.
غفاری طول این مسیر را حدود ۹ کیلومتر اعلام میکند و میگوید چهار و نیم کیلومتر نخست تا روستای کهنهده و چهار و نیم کیلومتر بعدی تا آزادبر امتداد دارد.

به گفته دهیار، عملیات آسفالت این مسیر در سال ۱۴۰۴ انجام شد، اما حدود یک ماه پس از اجرای آسفالت، بخشی از جاده در محدوده پیش از روستای کندور دچار رانش شد و حدود یک متر نشست کرد.
غفاری با اشاره به اقدامات انجامشده برای بخش پشت جاده توضیح میدهد که برای این قسمت اقداماتی صورت گرفته و در حال حاضر خودروها از مسیر عبور میکنند، اما مشکل ایجادشده از زمان وقوع رانش تاکنون به شکل کامل برطرف نشده است.
این مسئول محلی یکی از مسائل فنی این جاده را هدایت نشدن مناسب آبهای جاری کوهستان میداند و میگوید پیش از اجرای عملیات آسفالت باید تمهیدات لازم برای هدایت آبهای سطحی در نظر گرفته شود.
به گفته دهیار آزادبر، در برخی نقاط آب از کوه به سطح جاده جاری میشود و در فصل پاییز و زمستان، با کاهش دما و یخزدگی، شرایط خطرناکی برای رانندگان به وجود میآورد.
غفاری وجود دو پیچ خطرناک پس از محدوده غار یخمراد را نیز از دیگر نگرانیهای مطرحشده میداند. در این نقاط آب روی سطح آسفالت جاری و در هوای سرد یخزده میشود و همین وضعیت میتواند برای اهالی و گردشگران خطرآفرین باشد.
دهیار روستا همچنین نبود گاردریل و کافی نبودن علائم هشداردهنده و راهنمایی و رانندگی را از دیگر مشکلات این مسیر عنوان میکند. به اعتقاد غفاری، با توجه به شرایط جغرافیایی و وجود پیچهای خطرناک، ایمنسازی جاده و نصب تجهیزات مورد نیاز باید در اولویت قرار گیرد.
کشاورزی، دامداری و ظرفیت فراموششده اقتصاد روستا
پیش از آنکه آزادبر به مقصدی برای طبیعتگردان تبدیل شود، کشاورزی و دامداری بخش مهمی از زندگی مردم آن را شکل میدادند. زمینهای نسبتاً هموار و حاصلخیز روستا در گذشته برای کشت گندم، جو، عدس، نخود و سیبزمینی مورد استفاده قرار میگرفتند و محصولات کشاورزی آن تنها به مصرف خانوارهای محلی محدود نبودند.
بر اساس روایتهای محلی، مردم روستاهای اطراف جاده چالوس برای تهیه غلات به آزادبر مراجعه میکردند و در مقابل، محصولات باغی خود را با غلات مبادله میکردند. این مبادلات پایاپای، بخشی از روابط اقتصادی و اجتماعی میان روستاهای منطقه بود.

دامداری نیز همچنان از فعالیتهای مهم اقتصادی آزادبر به شمار میرود. مراتع کوهستانی و پوشش گیاهی منطقه زمینه مناسبی برای پرورش دام فراهم کردهاند و فرآوردههایی مانند شیر، ماست و پنیر گوسفندی از محصولات محلی هستند.
غفاری با اشاره به ظرفیتهای کشاورزی و دامداری میگوید بخش مهمی از فعالیت اقتصادی مردم روستا به این دو حوزه وابسته است و مراتع منطقه در فصلهای گرم سال مورد استفاده دامداران قرار میگیرند.
با این حال، استفاده از مراتع باید متناسب با ظرفیت طبیعی آنها باشد. چرای بیش از حد دام میتواند به کاهش پوشش گیاهی، فرسایش خاک و تخریب منابع طبیعی منجر شود؛ ازاینرو تعیین ظرفیت واقعی مراتع و نظارت بر میزان چرای دام از مطالبات مطرحشده در روستاست.
زنبورداری و تولید عسل طبیعی نیز از دیگر ظرفیتهای آزادبر است. تنوع گیاهان کوهستانی و پوشش طبیعی منطقه میتواند زمینه فعالیت زنبورداران محلی را فراهم کند؛ فعالیتی که در صورت برخورداری از حمایت کارشناسی و رعایت ملاحظات زیستمحیطی، به تنوعبخشی اقتصاد روستا کمک خواهد کرد.
مهاجرت فصلی و ضرورت ایجاد فرصتهای ماندگاری
آزادبر حدود ۳۵۰ خانوار یا بیشتر دارد، اما زندگی در این روستا در تمام فصلهای سال به یک شکل جریان ندارد. حضور فصلی بخشی از اهالی و مهاجرت برخی خانوارها به شهرهای اطراف، از ویژگیهای جمعیتی منطقه است.
غفاری با اشاره به شرایط آبوهوایی و کمبود امکانات در گذشته میگوید بخش قابل توجهی از مردم در فصلهای گرم سال به روستا بازمیگردند و در زمستان، به دلیل سرمای شدید و محدودیت امکانات، جمعیت ساکن کاهش پیدا میکند.

دهیار آزادبر برخورداری روستا از گاز در دو سال گذشته را یکی از اتفاقات مؤثر در بهبود شرایط زندگی اهالی میداند و معتقد است فراهم شدن امکانات زیربنایی میتواند به ماندگاری بیشتر جمعیت و بازگشت افرادی که به شهرهای اطراف مهاجرت کردهاند، کمک کند.
این موضوع با آینده گردشگری آزادبر نیز ارتباط دارد. رونق کسبوکارهای محلی، عرضه محصولات کشاورزی و لبنی، فروش صنایعدستی و ایجاد خدمات اقامتی و پذیرایی متناسب با ظرفیت روستا میتواند فرصتهای شغلی تازهای برای ساکنان ایجاد کند.
زهرا تاجدینی نیز با اشاره به وجود زمینهای خالی و ظرفیتهای توسعه فعالیتهای جدید، معتقد است آزادبر میتواند علاوه بر جاذبههای طبیعی، محلی برای عرضه محصولات بومی و خوراکهای سنتی باشد؛ به شرط آنکه برنامهریزی لازم برای حضور و فعالیت مردم در این حوزه انجام شود.
آزادبر؛ گردشگری میان فرصت اقتصادی و مسئولیت حفاظت از طبیعت
در آزادبر، ظرفیتهای طبیعی و فرهنگی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند؛ از غار یخمراد و کبودچشمه تا مراتع، گیاهان کوهی، غذاهای محلی، فرآوردههای لبنی و دستبافتههای پشمی. هرکدام از این داشتهها میتواند بخشی از یک زنجیره اقتصادی گردشگری باشد؛ زنجیرهای که در صورت شکلگیری، منافع آن به جای عبور صرف گردشگران از روستا، به زندگی و معیشت ساکنان پیوند میخورد.
با این حال، توسعه گردشگری بدون مدیریت پسماند، تأمین سرویسهای بهداشتی، ایجاد محل توقف خودروها، ساماندهی تورها و ایمنسازی مسیرهای دسترسی نمیتواند به رونق پایدار منجر شود. ورود گردشگران باید همراه با رعایت حریم زندگی اهالی و حفاظت از منابع طبیعی باشد و برداشت گیاهان کوهی نیز با توجه به اصول پایداری انجام شود.
از سوی دیگر، معرفی غذاهای محلی و صنایعدستی نیازمند حمایت از تولیدکنندگان بومی است. ایجاد بازارچههای کوچک محلی، فراهم کردن امکان عرضه محصولات کشاورزی و لبنی، ثبت دستور غذاهای سنتی و حمایت از زنان و جوانان فعال در حوزه صنایعدستی میتواند بخشی از ظرفیتهای مغفول روستا را فعال کند.
آزادبر تنها مقصدی برای تماشای کوه و غار و چشمه نیست؛ این روستا خاطره کشاورزی، مبادلات پایاپای، دامداری، غذاهای سنتی و هنر دست زنان و مردانی را در خود حفظ کرده است که زندگیشان با طبیعت البرز پیوند خورده است.
آینده این روستا به چگونگی استفاده از همین ظرفیتها بستگی دارد؛ آیندهای که در آن گردشگر از زیبایی طبیعت بهرهمند شود، اقتصاد مردم رونق بگیرد و جاذبههایی مانند غار یخمراد و مراتع کوهستانی نیز از آسیبهای توسعه بیبرنامه در امان بمانند.

آزادبر برای تبدیل شدن به مقصدی پایدار در گردشگری البرز، بیش از تبلیغ و معرفی، به برنامهریزی، زیرساخت، حمایت از تولیدکنندگان محلی و همراهی دستگاههای مسئول نیاز دارد؛ تا عطر غذاهای سنتی، صدای زندگی در مراتع و زیبایی طبیعت آن، برای نسلهای آینده نیز باقی بماند.
کد مطلب 7016863
-
جوان کنگانی برای دومین سال پیاپی جوان برتر استان بوشهر شد
-
نقشه های تکراری دشمنان در برابر اراده پولادین مردم راه جایی نخواهد برد
-
بخشدار ارم: آبادانی روستا زنده نگه داشتن یاد شهیدان است
-
مرحله تکمیل ظرفیت برای پذیرش دستیار فلوشیپ پزشکی سال ۱۴۰۵ اجرا می شود
-
آغاز رزمایش بزرگ «جانفدا» در مشهد
-
انهدام ۳۱۰ پهپاد اوکراینی بر فراز روسیه
-
تقاطع غیرهمسطح مهریان؛ زخمی قدیمی در ورودی یاسوج
-
فارس در سوگ فاطمی؛ خیابانهایی که به میدان ارادت و خونخواهی تبدیل شدند
-
افزایش ۳۰ درصدی مبادله با چک در مهر ماه
-
برق سیمان در آبان تامین شد؛ احتمال اعمال محدودیت در آذر
-
رزمایش بزرگ «جانفدا» فردا در مشهد برگزار میشود
-
ناهید شعشعانی، دوبلور پیشکسوت درگذشت
-
دادستان کرمانشاه خبر تیراندازی به پدر سوگند صیادی را تکذیب کرد
-
ترامپ: رؤسای جمهور چین و روسیه خواهان پایان جنگ ایران هستند
-
دعوت سپاه امام رضا (ع) از مردم مشهد برای حضور در رزمایش جانفدا
-
برنامه بازیهای امروز لیگ برتر فوتبال
-
بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی برای برگزاری رزمایش جانفدا در مشهد
-
واکنش آموزش و پرورش به فوت سوگند صیادی
-
گرامیداشت روز ملی چوگان در اصفهان
-
سهراب با استقلال آشتی کرد؛ بازگشت به تمرینات از جمعه
-
روزنامههای ورزشی پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵
- مبلمان اداری
- دستگاه برش لیزری
- گرمی، پلتفرم سرمایهگذاری فلزات گرانبها
- فروش بیمه
- هدایای تبلیغاتی تهران سارنگ
- امداد خودرو
- لاین نوری
- خرید طلای آب شده
- شماتیک برد موبایل
- نظافت و آشپزی در منزل
- جواهری جواد
- خرید دوچرخه برقی
- قیمت ایمپلنت
- تشک مواج سلولی
- قیمت میلگرد سیادن ابهر
- تلفن گویا و سانترال ابری
- وکیل آنلاین
- ایمپلنت اصفهان
- خرید اپل ایدی
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- جراح بینی تهران
- جراح بینی در تهران
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- نمایندگی بوش در تهران
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه

