مشتِ پر ایران در مذاکرات بعد از تحولات یمن

در روزهای اخیر، تحولاتی بسیار مهم، تا حدی ناهمگون ولی در عین حال هم‌راستا در منطقه و در پیوند با ایران رخ داده است؛ تحولاتی که با وجود این ویژگی‌ها، از حیث اثرگذاری متقابل به مثابه حلقه‌های پیوسته یک زنجیرند و برخی به سود و برخی علیه ایران عمل می‌کنند.

به گزارش همشهری آنلاین، صابر گل‌عنبری-مترجم و کارشناس مسائل بین‌الملل: در روزهای اخیر، تحولاتی بسیار مهم، تا حدی ناهمگون ولی در عین حال هم‌راستا در منطقه و در پیوند با ایران رخ داده است؛ تحولاتی که با وجود این ویژگی‌ها، از حیث اثرگذاری متقابل به مثابه حلقه‌های پیوسته یک زنجیرند و برخی به سود و برخی علیه ایران عمل می‌کنند. از یک‌سو، تعمیق نفوذ و سیطره اسرائیل در جنوب لبنان، تحولات جدید پیرامون تپه راهبردی «علی‌طاهر»، ارجاع مجدد پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت و انسداد چند گذرگاه مرزی زمینی عراق با ایران؛ و از سوی دیگر، تسلط کامل انصارالله یمن بر آبراه راهبردی باب‌المندب، افزایش بهای نفت، هدف قرار گرفتن خطوط لوله استراتژیک انتقال نفت عربستان، تشدید حملات به کشتی‌ها در تنگه هرمز و در نهایت، برگزاری نشست مشترک میان ایران، عراق و شش کشور همسایه در حوزه خلیج فارس در مسقط.

این موارد، سرفصل‌های اصلی تحولات جاری تنش میان ایران و ایالات متحده را تشکیل می‌دهند که هر یک نیازمند بررسی و تحلیلی جداگانه و مبسوط است. با این حال، به طور خلاصه می‌توان گفت برآیند این تحولات از دو سناریو خارج نیست: یا دستیابی به توافقی شبیه به تفاهم اخیر که نتیجه آن تقویت و ارتقای موقعیت ژئوپلیتیک و منطقه‌ای ایران خواهد بود، یا ورود به یک جنگ و رویارویی نظامی به‌مراتب شدیدتر از گذشته.

دلیل طرح سناریوی نخست با چنین مختصاتی این است که با شناخت کنونی، بعید به نظر می‌رسد حکومت ایران با کمتر از تفاهم‌نامه قبلی موافقت کند؛ به‌ویژه که متعاقب تسلط انصارالله بر تنگه باب‌المندب و حمله به خطوط انتقال نفت عربستان (که عملاً ابزاری برای دور زدن تنگه هرمز بود)، اگر هم سقف مطالبات و توان چانه‌زنی خود را در مذاکرات احتمالی بالا نبرد، فعلا آن را کاهش نخواهد داد.

در مقابل، هزینه‌های سنگینِ پذیرش چنین توافقی برای منافع حال و آینده آمریکا، اسرائیل و در مجموع جهان غرب در خاورمیانه، می‌تواند در جایگاه مانعی اساسی عمل کرده و از تحقق آن جلوگیری ‌کند؛ چرا که شکل‌گیری چنین توافقی عملاً به معنای افول حضور سخت‌افزاری و نرم‌افزاری واشنگتن در منطقه و آغاز یک نظم نوین در خاورمیانه خواهد بود.

در این فضا، دیگر مدیریت تنش به الگوی سنتی «نه جنگ و نه صلح» کارآمد به نظر نمی‌رسد؛ زیرا شتاب تحولات سهمگین با پیامدهای سنگین بسیار بالاست؛ به نحوی که طرف‌های درگیر را تحت الزاماتی بیش از هر زمان دیگری به تعیین تکلیف وضعیت جاری در بازه زمانی چهار ماه پیش‌رو وا می‌دارد:

از یک سو، با توجه به بحران‌های اقتصادی پیچیده و چندلایه و تبعات احتمالی آن، بعید است ایران بخواهد یا بتواند بدون دست زدن به اقدامی عملی با محاصره فعلی کنار بیاید. از سوی دیگر، طرف مقابل نیز احتمالاً بر این باور است که تداوم رویکرد صبر و انتظار برای فروپاشی ثبات اجتماعی در ایران بر اثر محاصره و جنگ اقتصادی همه‌جانبه، ممکن است به بهای تثبیت نهایی نفوذ و موقعیت ایران در باب‌المندب و سایر نقاط تمام شود. علاوه بر این، افزایش بهای جهانی نفت بر اثر رشد تقاضای چین و ناامنی در تنگه هرمز و ریسک‌های موجود برای مسیرهای جایگزین (مانند خطوط انتقال عربستان و امارات) نیز به عنوان عاملی مضاعف عمل می‌کند. ترکیب این متغیرها موجب می‌شود طرفین تا پیش از رسیدن به نقطه انفجار یا توافق، برای وادار کردن رقیب به عقب‌نشینی، گام‌های عملی بیشتری در روزها و هفته‌های آتی بردارند که باعث تشدید تنش می‌شود. بر همین اساس، هفته‌های آینده تا پیش از انتخابات اسرائیل و هفته‌های متعاقب انتخابات آمریکا، مقطعی به‌شدت حساس و تعیین‌کننده خواهد بود.

کد خبر 1068453

• فوری؛ تنگه باز نمی‌شود | ۷شرط ایران به آمریکا ابلاغ شد | جزئیات تفاهم نهایی تهران و اعراب

• خبر فوری رسانه عربی از عراقچی درباره توافق با عمان؛ تنگه هرمز باز می‌شود؟

• نتیجه اولین گفت‌وگوی پزشکیان با ولیعهد ابوظبی | توافق کردیم که …

• رایزنی‌های فشرده عراقچی+ تصاویر و جزئیات؛ از چین و برزیل تا مصر

• ادعای تازه درباره رویکرد ترامپ در مقابل ایران | ایران تا این زمان تسلیم خواهد شد؟

• شکست اراده ترامپ در برابر جبهه مقاومت

• یک تحلیل؛ فشار بدون چشم‌انداز؛ آمریکا از ایران چه می‌خواهد؟

• اگر به دستور آمریکا عمل کنیم، ایران ما را عبرت جهان می کند

• درخواست پرسپولیسی ها به زبان عربی علیه استقلال؛ پیام ویژه به السد + عکس

• فرمانده عالیرتبه سپاه خبر داد؛ اقدام بزرگ ۲۷ شهریور رقم می خورد | ملت ایران تا انتقام نگیرد دست از سر دشمن بر نمی‌دارد

• لاله مرزبان و ریما رامین فر در جشنواره فیلم ونیز | تصاویر

• واکنش ظریف به پیشنهاد چین برای میانجیگری میان ایران و آمریکا

• عروس کِشونی که به مرگ نوعروس ختم شد!

• جنگ به قلب اروپا رسید؛ قطار حامل مقامات اروپایی در نزدیکی مرز لهستان هدف حمله پهپادی قرار گرفت + فیلم

• فرمانده عالیرتبه سپاه خبر داد؛ اقدام بزرگ ۲۷ شهریور رقم می خورد | ملت ایران تا انتقام نگیرد دست از سر دشمن بر نمی‌دارد

• جنگ به قلب اروپا رسید؛ قطار حامل مقامات اروپایی در نزدیکی مرز لهستان هدف حمله پهپادی قرار گرفت + فیلم

• ساعاتی پیش ترامپ باز هم تکرار کرد؛ تنها مشتری امروز تنگه هرمز مشخص شد

• امروز؛ مذاکرات ایران و ۶ کشور عربی| شانس موفقیت هست | چرا این ۲ کشور دعوت نشدند؟

• تصاویری از خانواده داودنژاد در مراسم بزرگداشت علیرضا داودنژاد

• فوری | سنگین وزن کشتی ایران به کما رفت

• لاله مرزبان و ریما رامین فر در جشنواره فیلم ونیز | تصاویر

• مصوبه جدید درباره کمک های رفاهی دولت به کارمندان

• علت سقوط ۳۶ساعته المخا؛ نوشته روی دیوار بسیار واضح بود | گزارش سی‌ان‌ان

• جولان کرونای جدید در کشور | خطر ابتلای همزمان به کووید و آنفلوآنزا | ۴ علامت خطرناک و هشداردهنده

• رکوردزنی و جهش 60درصدی قیمت سوخت در آمریکا از آغاز جنگ ایران

• اتکای ترامپ به بلاگرهای اینترنتی؛ دلیل شکست در جنگ و «دست برتر» ایران