کیست تخمدان و قاعدگی نامنظم؛ چه چیزی طبیعی است و چه چیزی بررسی می‌خواهد

بخش بزرگی از کیست‌هایی که در سونوگرافی دیده می‌شوند خودبه‌خود برطرف می‌شوند. مرز میان تغییر طبیعی و نشانه‌ای که بررسی لازم دارد، و دردی که نمی‌شود منتظرش ماند.

«کیست تخمدان» از آن عبارت‌هایی است که شنیدنش در گزارش سونوگرافی، شب را برای خیلی‌ها خراب می‌کند. حال آنکه بخش بزرگی از کیست‌هایی که در سونوگرافی دیده می‌شوند، بخشی از کار طبیعی بدن‌اند و خودبه‌خود از بین می‌روند.

تشخیص اینکه کدام گروه نیاز به پیگیری دارد، کار پزشک است. ولی دانستن چند اصل کلی کمک می‌کند بین «نگرانی بی‌مورد» و «بی‌توجهی» گیر نکنیم.

کیست عملکردی چیست

در هر دوره‌ی قاعدگی، فولیکولی در تخمدان رشد می‌کند و تخمک آزاد می‌شود. گاهی این ساختار به‌جای جمع شدن، مدتی باقی می‌ماند و به شکل یک کیست کوچک دیده می‌شود.

این نوع کیست — که به آن عملکردی می‌گویند — شایع است، معمولاً بدون علامت است و اغلب ظرف یکی دو دوره خودش برطرف می‌شود. برای همین است که پزشک در بسیاری از موارد به‌جای اقدام فوری، سونوگرافی کنترل را چند هفته بعد درخواست می‌کند. این «صبر کردن» بی‌عملی نیست؛ خودش بخشی از تشخیص است.

دردی که نمی‌شود منتظرش ماند

یک وضعیت هست که استثناست و باید همان لحظه به اورژانس مراجعه کرد: درد ناگهانی، شدید و یک‌طرفه‌ی لگن، به‌ویژه اگر با تهوع و استفراغ همراه باشد.

این می‌تواند نشانه‌ی پیچ‌خوردگی تخمدان یا پارگی کیست باشد و در هر دو، زمان اهمیت دارد. همچنین تب همراه با درد لگن، یا خونریزی شدیدی که پد را در کمتر از یک ساعت پر می‌کند، مراجعه‌ی فوری لازم دارد.

قاعدگی نامنظم: چه چیزی طبیعی است

دوره‌ی قاعدگی در همه‌ی افراد یکسان نیست و لازم هم نیست باشد. تغییرات کوچک در فاصله‌ی دوره‌ها، به‌خصوص در سال‌های اول پس از بلوغ و در دوره‌ی نزدیک به یائسگی، معمولاً طبیعی است. استرس شدید، تغییر وزن قابل توجه و ورزش سنگین هم می‌توانند موقتاً نظم را به هم بزنند.

در مقابل، این موارد ارزش بررسی دارند:

• فاصله‌ی دوره‌ها به‌طور مداوم کمتر از ۲۱ یا بیشتر از ۳۵ روز باشد
• سه ماه یا بیشتر بدون قاعدگی، بدون آنکه باردار باشید
• خونریزی بسیار شدید یا طولانی‌تر از هفت روز
• لکه‌بینی بین دوره‌ها یا پس از نزدیکی
• هر خونریزی پس از یائسگی — این یکی همیشه باید بررسی شود
• درد قاعدگی که با مسکن معمول کنترل نمی‌شود و در فعالیت روزمره اختلال ایجاد می‌کند

آن مورد آخر مهم است: درد شدید قاعدگی چیزی نیست که باید «تحمل» شود. گاهی نشانه‌ی وضعیت‌های قابل‌درمانی مثل آندومتریوز است که هرچه زودتر تشخیص داده شوند، مسیر ساده‌تری دارند.

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک

این وضعیت با «کیست تخمدان» یکی نیست، هرچند اسمشان شبیه است. مجموعه‌ای از نشانه‌هاست: قاعدگی نامنظم، نشانه‌های هورمونی مثل آکنه یا پرمویی، و الگوی خاصی در سونوگرافی.

خبر مهم این است که مدیریت‌شدنی است، و بخش قابل توجهی از مدیریتش به سبک زندگی برمی‌گردد. تشخیصش هم فقط با سونوگرافی گذاشته نمی‌شود — ترکیبی از شرح حال، معاینه و آزمایش لازم است. یعنی گزارش سونوگرافی به‌تنهایی نه تشخیص است و نه دلیل شروع خوددرمانی.

بررسی‌های دوره‌ای که فراموش می‌شوند

دو غربالگری وجود دارد که ارزششان اثبات‌شده است و در برنامه‌ی خیلی‌ها جا نمی‌افتد: غربالگری سرطان دهانه‌ی رحم، و غربالگری سرطان پستان متناسب با سن و سابقه‌ی خانوادگی. بازه‌ی مناسب هرکدام را پزشک بر اساس شرایط فردی تعیین می‌کند.

این‌ها آزمایش‌هایی‌اند که وقتی هیچ علامتی ندارید انجام می‌شوند — و دقیقاً همین ویژگی‌شان است که کارآمدشان می‌کند.

ویزیت را مفیدتر کنیم

پیش از مراجعه، تاریخ شروع دو دوره‌ی آخر، طول و شدت خونریزی، و نشانه‌های همراه را یادداشت کنید. سونوگرافی‌ها و آزمایش‌های قبلی را — حتی قدیمی — همراه ببرید؛ مقایسه‌ی دو تصویر با فاصله برای پزشک اطلاعاتی دارد که یک تصویر تنها ندارد.

و اگر سونوگرافی نیاز به آمادگی دارد (مثانه‌ی پر یا ناشتا بودن)، موقع رزرو بپرسید؛ رعایت نکردنش یعنی یک بار دیگر رفتن و دوباره وقت گرفتن.

برای دیدن برنامه‌ی حضور و ساعت‌های خالی می‌توانید فهرست متخصصان زنان و زایمان تهران را ببینید و نوبت را بدون تماس تلفنی ثبت کنید؛ کنار نام هر پزشک شماره‌ی نظام پزشکی آمده که در سامانه‌ی سازمان نظام پزشکی قابل استعلام است.

و اگر در شهر دیگری هستید، بررسی‌های دوره‌ای دقیقاً همان‌هایی هستند که نباید به سفر گره بخورند — چون کاری که به «وقت مناسب» موکول شود معمولاً انجام نمی‌شود. فهرست متخصصان زنان و زایمان اصفهان همین اطلاعات را برای آن شهر نشان می‌دهد.

حرف آخر ساده است: بیشتر یافته‌های سونوگرافی نگران‌کننده نیستند، ولی هیچ‌کدامشان هم نباید بدون تفسیر بمانند. فاصله‌ی بین این دو را یک ویزیت پر می‌کند.

کد خبر 1067058

• از آذربایجان تا بالی؛ مقصدهای جدید سفر ایرانی‌ها وارد سبد خدمات ویزا نیلگام شد

• چرا تثبیت راهبردی بازار، تاب‌آوری زنجیره ارزش فولاد را تضمین می‌کند؟

• فولاد مبارکه؛ تکیه‌گاه نقدینگی زنجیره تولید و سپر اشتغال صنایع پایین‌دست

• کیست تخمدان و قاعدگی نامنظم؛ چه چیزی طبیعی است و چه چیزی بررسی می‌خواهد

• طلای شیرینی که روی درخت خشک می‌شود و جهان خریدار آن است | تصاویر

• من و نتانیاهو به ارتش دستور داده‌ایم…| وزیر جنگ اسرائیل: برای جنگ بزرگ آماده می‌شویم

• هشدار نماینده‌ مجلس به فدراسیون: به تراکتور ظلم کنید ورود می‌کنیم | عضو شورای شهر: عده‌ای به دنبال ضایع کردن حق تراکتور هستند

• خیلی پرسپولیسی‌ام اما نان و نمک استقلال را خورده‌ام | با باخت پرسپولیس گریه کردم اما دلم می‌خواست دربی را ببازد

• شکایت کیفری عالیشاه از عزیزی؛ خداداد به دادگاه می‌رود

• «شهاب حسینی» در کنار پسر ارشدش «محمد امین»؛ اواخر دهه ۸۰ | عکس

• در حال نهایی کردن مفاد توافق‌نامه با ایران هستیم

• فوری | حملات موشکی و پهپادی به عربستان | آتش‌ در پالایشگاه‌های نفت سعودی

• جنایت خونین پسر ۲۱ ساله به خاطر رابطه پنهانی مادرش

• ارزانترین پرنده ایرانی، گرانترین هواپیمای آمریکایی را نابود کرد + فیلم

• مردی که می‌گفت هزاران سال عمر کرده؛ آیا او واقعاً ۲۰۰۰ ساله بود؟

• مهاجم تیم ملی ایران پدر شد + عکس

• تحریم‌ها بی فایده بود؛ به دنبال ازسرگیری مذاکرات بین ایران و آمریکا هستیم

• اعلام قطعی تاتار؛ این بازیکن پرسپولیس را دیگر نمی‌خواهم| شرط سنگین برای جدایی

• حردانی پشیمان است؛ نمی‌خواستم بی‌احترامی کنم | بگذارید سریع برگردم

• واکنش تند عالیشاه به حکم کمیته انضباطی؛ همه ایران من را می‌شناسند

• ادارات مازندران تعطیل شد + ویدئو | تصاویری از تلاش شهروندان برای خارج کردن آب از مغازه ها